و لعب و زينت و تكاثر اموال و تفاخر به اولاد و عشاير و قبايل است كه تمامى ، فانى و زائل و داثرند « 10 » كه : ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ « 11 » و : أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ « 12 » ، تا رجوع نمايند به وطن اصلى خود ، به عزّت و روح و راحت و ريحان و سلطنت باقى ؛ لهذا وارد است كه اگر عاقل عالم را مخيّر نمايند ميان ذهب فانى و خزف باقى ، اختيار مىكند خزف باقى را ؛ و حال‌آنكه آخرت ، ذهب باقى است و دنيا ، خزف فانى است . پس منظور از علم ، هدايت است ؛ و كسى كه علمش باعث هدايت نگردد ، از فيض و رحمت الهى دور ، و محروم‌تر از جهّال خواهد بود ؛ چنان‌كه حضرت رسول فرموده : « من ازداد علما و لم يزدد هدى ، لم يزد من اللّه الّا بعدا » « 13 » ، و عقوبتش اشدّ از عقوبت خلايق است ، كه : « اشدّ النّاس عذابا يوم القيامة ، عالم لم ينفعه اللّه تعالى بعلمه » « 14 » ؛ وقتى كه علم و هدايت يابد به فناء دنيا و حيات و بقاء آخرت ، و ادبار به دنيا و اقبال به حقّ - جلّ و علا - و دار جزا نكند ، پس او اسير نفس و « شيطان » است ، و هلاك مىكند او را شهوات او ، و غالب مىشود بر او شقاوت او ، تا برساند او را به دار جحيم . و در مناجات حضرت « داود » است عليه السّلام

--> ( 10 ) - داثر : هالك ( 11 ) - به منهج اوّل ، صفحات 320 - 321 رجوع شود . ( 12 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 506 رجوع شود . ( 13 ) - آن‌كس كه از جهت دانش ( دينى ) افزون گردد ، امّا بر هدايت او افزوده نشود ، جز دورى از خدا چيزى بر خويشتن نخواهد افزود : « مجموعهء ورّام » 1 : 228 ، 2 : 340 و 346 ، « عدّة الدّاعى » : 74 ، « منية المريد » : 152 ، « بحار الانوار » 2 : 37 ( 14 ) - سخت‌ترين عذاب در روز قيامت ، از آن عالمى است كه خداى تعالى از علمش او را سودى نرسانيده باشد : « منية المريد » : 153 ، « بحار الانوار » 2 : 38 ( قريب المضمون )